اگر نیاز نداری بذار و اگر نیاز داری بردار، جمله ساده ای که در سالهای گذشته بر بسیاری از دیوارهای شهر نقش بست و دلهایمان را به اینکه هنوز هم کورسوی امیدی به زنده بودن انسانیت و توجه به نیازمندان به دور از هرگونه ریا، تبلیغات و فرمایشی بودن وجود دارد، روشن کرد.

تفاوتی نمی کند چه کسی اولین دیوار مهربانی را در کدام نقطه کشور ایجاد کرد مهم اقدام خودجوش مردمی بود که با فرا رسیدن فصل سرد سال همنوعان نیازمند خود را فراموش نکردند و در حد توان خود به آنها یاری رساندند و این اقدام نیک آنقدر مورد استقبال قرار گرفته بود که در مدتی بسیار کوتاه نه تنها تمام نقاط کشور را در نوردیده بلکه توجه بسیاری از رسانه های خبری بزرگ جهان را نیز به خود جلب کرده است.

بسیاری از بزرگترین رسانه های جهان که همواره به دنبال جوسازی علیه ایران با عناوین جعلی و غیر واقعی از جنگ طلبی و گرایش به خشونت و بی رحمی در میان ایرانیان بوده اند، این بار نتوانستند نسبت به این اقدام خیرخواهانه و فرهنگ نوع دوستی مردم مسلمان، بی اعتنا باشند. به گونه ای که در مدتی کوتاه بسیاری از رسانه ها همچون سی ان ان، بی بی سی، فرانس 24، دویچه وله و ورد پرس گزارش هایی را با محوریت این موضوع کار کرده اند.

علاوه بر دیوار مهربانی که مردم در آن می توانند لباس هایی را که نیاز ندارند با دیگران به اشتراک بگذارند در برخی شهرها نیز یخچال مهربانی برای رساندن غذا به نیازمندان و میزهای مهربانی برای وسایلی که افراد نیازی به آن ندارند از تلویزیون گرفته تا وسایل کوچک تر نیز ایجاد شده است.

کمک به همنوع ضمن حفظ آبروی آن ها و به دور از ریا و منت، یکی از توصیه های دینی است که از دیرباز در فرهنگ ایرانیان جای خود را باز کرده است و چنین حرکات مردمی در جامعه امروزی نیز نشان از زنده و پویا بودن این فرهنگ در میان مردم ایران دارد.

اما همواره افرادی هستند که در هر شرایطی، هرگونه فرصتی را برای سوء استفاده از حس انسان دوستی مردم مغتنم می شمارند. بنابراین باید در نظر داشت که اگرچه دیوار مهربانی طرحی کاملاً مردمی است، اما نیازمند نظارت و فرهنگ سازی جدی مردم و مسئولان است.

انگیزه اصلی تشکیل دیوار های مهربانی و امثال آن ایجاد روحیه همیاری و مشارکت در بین مردم برای درک نیازمندان و ابراز همدردی با آنها است که از حس نوع دوستی و عشق سر چشمه می گیرد گه از هر نظر مورد ستایش است.

ولی معمولاً زمان نشان داده که اینگونه فعالیتها بدون هر گونه سازماندهی در دست افراد نا اهل نه تنها هدف خود را تامین نمی‌کنند بلکه موجبات وبال و نا امنی را فراهم می سازند و این سوال را پیش می آورد آیا آنچه که با روال فعلی بدست مردم نیازمند واقعی می رسد، ارزش این تلاش را دارد.

از آنجاکه این جریان تا حدی بین مردم شهرها در سطح گسترده ای نفوذ داشته و مقبول واقع شده، بطوریکه حتی کشور همسایه را تحت تاثیر قرار داده، می توان تامل کرد که آیا ایجاد پایگاه های مشابه می تواند کمکی به ارتقا سطح فرهنگ عمومی کند. یکی از مواردی که به بهبود کیفی جامعه می تواندکمک کند افزایش رواج فرهنگ مطالعه است که با توجه به آمار سالهای گذشته بسیار پایین است.

این موضوع انگیزه به راه انداختن نوع جدیدی از دیوار را گوشزد می کند شاید با عنوان دیوار اندیشه با قوانین مشابه ولی هدفی شاید والا تر که در جهت سیراب کردن روح تشنه جامعه گام بردارد. با توجه به اینکه در صد بالایی از مردم کشور ما تحصیل کرده هستند بطور حتم در هر خانه ای تعدادی کتاب پیدا می شود که با به اشتراک گذاشتن آنها با دیگران به ایجاد انگیزه و فضای مطالعه و سیراب کردن روح جامعه کمک شود.

گاهی هم با چوب رختی های خالی روبه رو می شوی و مي بييني كه هيچ مهري براي مهرباني ندارند. اقدام اولیه به جهت گسترش روحیه تعاون و نوع دوستی بسیار زیبا بود ولی حرکت شتاب زده‌ی رسانه‌ها در پوشش خبری این پویش مردمی بدون اشاره‌ی صریح بر وظیفه‌ی ارگان‌های مسوول که البته نشان از ذوق زدگی آن‌ها در مواجهه با حرکت‌های خودجوش مردمی داشت باعث شد تا به اين نكته توجه نكنيم كه چرا ما بدون توجه به سفارشات اکید اسلام مبنی بر حفظ شان و کرامت انسانی نیازمندان به هنگام دریافت هدایا اقدام به برپایی چنین مکان‌هایی می‌کنیم؟"اگر انفاق‌ها را آشکار کنید خوب است و اگر آن‌ها را مخفی به فقرا بدهید برای شما بهتر است و قسمتی از گناهان شما را می‌پوشاند.".) بقره آیه ۲۷۱

درپاره ای از موارد که این کار اثر تشویقی دارد و لطمه ای به اخلاص انسان نمی‌زند بهتر است انفاق به صورت آشکار انجام گیرد و در مواردی که بیم ریاکاری یا آسیب به آبروی نیازمندان می‌رود بهتر است انفاق مخفیانه انجام گیرد.

اگر تمام هدایا هم قابل استفاده باشند واصول بهداشتی در اهدا آن‌ها رعایت شده باشد، باز هم رهاکردن هدیه کنار دیواری که بدون متولی صرفاً با نیت خیرخواهانه، وظیفه‌ی کمک را به عهده گرفته آیا انفاق است؟ چه اینکه معضلاتی که گریبان یخچال مهربانی را گرفت، در اکثر مناطق بجای مهربانی باعث ناامنی و بی اعتمادی شد. هرگز به حقیقت نیکو کاری نمی‌رسید مگر از آنچه دوست دارید انفاق کنید."آل عمران آیه ۹۲

ديوارهاي مهرباني همانند همه شهرها و حتي برخي روستاهاي كشور در سيرجان متولد شد و جان گرفت اما چندي از عمرشان نگذشته بود كه در نطفه خفه شد. صرف نظر از مسائل بهداشتي و رعايت عزت نفس نيازمندان كه بسيار مهم بوده و بايد مورد توجه قرار بگيرد، اين ديوارها حركتي نمادين بوده كه مي‌توانست نوري را در برخي از دل‌هايي كه تاريك شده و يا خود را به خاموشي زده‌اند روشن كند.

اين ديوارها بيش از آن‌كه به نيازمندان كمك كنند به ما كمك مي‌كنند تا از خواب غفلت كه سال‌ها به آن گرفتار شده‌ايم بيدار شويم و ببينيم كساني را كه در همين شهر و در اطراف ما زندگي مي‌كنند و ما چشم‌هايمان را به روي آنها بسته‌ايم، ديوار مهرباني مي‌تواند دري شود كه رو به همه نيكي‌ها باز مي‌شود. اين ديوارها اين بار نه مايه انفصال و جدايي بلكه عاملي براي اتصال است و آجرهايش از جنس مهر و نيكي است؛ نيكي‌هايي كه از دل مردم شهر ريشه گرفته است.

*محمدعلی خردمندی

نوشتن دیدگاه

  logo-samandehi
کلیه حقوق برای پایگاه خبری پایا۲۴ محفوظ است .

sssfvdxvsssfvdxvss